Jak dobrać i zamontować wpust deszczowy w podjeździe z kostki brukowej

Podjazd z kostki brukowej tylko częściowo przepuszcza wodę przez spoiny. Przy ulewie większość deszczu spływa po powierzchni i zbiera się w najniższym punkcie, zwykle przed bramą garażu albo przy furtce. Jeśli nikt nie przewidział tam odwodnienia, woda podmywa podbudowę, kostka zaczyna siadać, a zimą przed garażem powstaje lodowisko.

Rozwiązaniem jest wpust deszczowy, czyli studzienka z kratką osadzona w nawierzchni, która zbiera wodę i odprowadza ją rurą dalej. Dobrze dobrany i starannie osadzony wpust działa latami. Źle osadzony po roku wystaje ponad kostkę albo tkwi w dołku otoczony popękanymi elementami.

Wpust punktowy czy odwodnienie liniowe

Na podjazdach stosuje się dwa rozwiązania. Wpust punktowy zbiera wodę z powierzchni wyprofilowanej do jednego punktu, czyli w formie lejka. Odwodnienie liniowe to korytko z rusztem, które przecina podjazd w poprzek i przechwytuje wodę spływającą po całej szerokości.

• Wpust punktowy sprawdza się na podjazdach o powierzchni do kilkudziesięciu metrów kwadratowych, gdy kostkę można ułożyć ze spadkami zbiegającymi się w jednym miejscu.
• Odwodnienie liniowe jest lepsze przed bramą garażu, na podjeździe opadającym w stronę domu i wszędzie tam, gdzie woda spływa szerokim frontem.
• Na większych powierzchniach często łączy się oba rozwiązania: korytko przed garażem, a wpust w najniższym punkcie przy bramie wjazdowej.

Klasa obciążenia według PN-EN 124

Kratka i korpus wpustu muszą wytrzymać nacisk kół. Norma PN-EN 124 określa klasy obciążenia oznaczone literą i liczbą, która odpowiada sile niszczącej w kiloniutonach. Oznaczenie klasy jest zwykle odlane na ramie lub kratce.

Klasa	Gdzie stosować	Przykład na posesji
A15	Powierzchnie tylko dla pieszych i rowerów	Ścieżka w ogrodzie, taras
B125	Chodniki, strefy dla pieszych, parkingi dla samochodów osobowych	Podjazd i miejsce postojowe dla aut osobowych
C250	Pasy przy krawężnikach, pobocza	Podjazd, na który wjeżdża dostawczak lub śmieciarka
D400	Jezdnie dróg i parkingi dla wszystkich pojazdów	Wjazd dla wozu asenizacyjnego, ciężarówki z opałem

Dla typowego podjazdu przy domu jednorodzinnym minimum to klasa B125. Jeśli przez wpust będzie przejeżdżać beczkowóz opróżniający szambo, dostawa kruszywa albo samochód z węglem, wybierz C250, a przy regularnym ruchu ciężkich pojazdów D400. Kratka plastikowa klasy A15, nawet jeśli wygląda solidnie, pod kołem samochodu szybko pęknie.

Wielkość, osadnik i odprowadzenie wody

Ilość wody, którą musi przyjąć wpust, zależy od powierzchni podjazdu i natężenia deszczu. W obliczeniach dla małych powierzchni przyjmuje się zwykle natężenie około 130-150 litrów na sekundę z hektara oraz współczynnik spływu dla nawierzchni z kostki rzędu 0,6-0,8. Dla podjazdu o powierzchni 60 m2 daje to przepływ poniżej 1 litra na sekundę, który przyjmie typowy wpust podwórzowy o wymiarach kratki od 30 x 30 cm wzwyż z odpływem DN 110. Przy większych powierzchniach lub kilku wpustach przepływ warto policzyć dokładniej i porównać z danymi producenta.

Wybieraj wpust z osadnikiem lub koszem na zanieczyszczenia. Piasek z kostki, liście i drobne kamienie zatrzymują się w koszu, zamiast trafiać do rury, a sam kosz wyjmuje się do czyszczenia od góry. Jeśli woda trafia do kanalizacji deszczowej, przydaje się też zamknięcie wodne, które blokuje zapachy.

Wodę z podjazdu można odprowadzić do kanalizacji deszczowej, do studni chłonnej, skrzynek rozsączających albo zbiornika na deszczówkę. Do kanalizacji sanitarnej w większości gmin wody opadowej odprowadzać nie wolno, o czym mówi regulamin lokalnego przedsiębiorstwa wodociągowego. Rurę odpływową z PVC-U w średnicy co najmniej 110 mm układa się ze spadkiem minimum 1-2 procent, poniżej strefy przemarzania albo w otulinie. Zasady pracy takich rur są podobne jak w poradniku o tym, jak dbać o rury spustowe i złączki w systemie odwodnienia budynku.

Montaż wpustu krok po kroku

1. Wyznacz najniższy punkt i zaplanuj spadki nawierzchni w kierunku wpustu, zwykle 1,5-2 procent. Na każdy metr odległości od wpustu kostka powinna leżeć 1,5-2 cm wyżej.
2. Wykonaj wykop pod wpust i rurę odpływową. Dno wykopu pod wpustem zagęść i wyrównaj.
3. Ułóż rurę odpływową ze spadkiem do odbiornika, połącz kielichy z uszczelkami i obsyp rurę piaskiem.
4. Osadź korpus wpustu na ławie z chudego betonu, na przykład klasy C12/15, o grubości około 10-15 cm. Podłącz odpływ do rury.
5. Ustaw wysokość ramy tak, aby kratka po ułożeniu kostki była 3-5 mm poniżej nawierzchni. Woda wpłynie wtedy do wpustu, a kostka po osiadaniu nie znajdzie się niżej niż kratka.
6. Obetonuj korpus i ramę dookoła. Obetonowanie przenosi nacisk kół na podbudowę zamiast na sam korpus i zapobiega wyrywaniu kostki przy ramie.
7. Ułóż kostkę wokół wpustu na podsypce cementowo-piaskowej, docinając elementy piłą, a nie łupiąc je. Pierwszy rząd przy ramie powinien mieć możliwie duże elementy, bez wąskich klinów, które łatwo się wyrywają.
8. Zagęść nawierzchnię zagęszczarką z matą gumową, omijając kratkę, i zasyp spoiny.

Konserwacja i najczęstsze błędy

Kosz osadnikowy czyść co najmniej dwa razy w roku, a jesienią, gdy spadają liście, częściej. Zapchany kosz to najczęstsza przyczyna kałuży nad wpustem, który teoretycznie działa. Raz na kilka lat przepłucz rurę odpływową wężem z dyszą. Gdy woda mimo czystego wpustu odpływa wolno, problem leży zwykle dalej, w rurze lub odbiorniku. Podobne objawy na tarasie opisujemy w tekście o tym, co zrobić, gdy odpływ tarasowy nie odprowadza wody deszczowej.

Najczęstsze błędy to kratka w zbyt niskiej klasie obciążenia, korpus osadzony bez ławy betonowej, kratka wystająca ponad kostkę oraz brak spadku w kierunku wpustu. Przed zakupem porównaj wymiary, klasę, rodzaj odpływu i obecność osadnika. Pomoże w tym przegląd, w którym zebrano wpusty podwórzowe i parkingowe w różnych klasach obciążenia.