Przejdź do treści

Dlaczego w podciśnieniowym odwodnieniu dachu stosuje się kształtki z PEHD, a na tarasie zwykły wpust

Rynny i odwodnienie

Widok z góry na duży płaski dach budynku usługowego, który odwadnia się systemem z kształtek PEHD

W podciśnieniowym odwodnieniu dachu rury pracują całkowicie wypełnione wodą i pod podciśnieniem, dlatego muszą tworzyć jedną szczelną, sztywno zamocowaną całość, a takie warunki zapewniają zgrzewane rury i kształtki z PEHD. Taras i balkon odwadnia się natomiast grawitacyjnie, więc wystarczy dobrze osadzony wpust połączony ze spadkiem z rurą spustową lub kanalizacją.

Oba rozwiązania służą do tego samego, czyli usunięcia wody opadowej z płaskiej powierzchni, ale różnica w skali i fizyce przepływu powoduje, że nie da się ich traktować wymiennie. Poniżej wyjaśniamy, jak działa system podciśnieniowy, dlaczego wymaga konkretnego materiału i wykonawcy oraz czym kierować się przy wyborze wpustu na taras.

Jak działa odwodnienie podciśnieniowe

W klasycznym odwodnieniu grawitacyjnym woda spływa do wpustu i dalej rurą, która jest wypełniona tylko częściowo, a resztę przekroju zajmuje powietrze. Przewody poziome muszą mieć spadek, a liczba pionów spustowych rośnie wraz z powierzchnią dachu. Przy halach magazynowych, centrach handlowych czy obiektach sportowych oznacza to dziesiątki pionów i rozbudowaną sieć pod posadzką.

System podciśnieniowy wykorzystuje specjalne wpusty z osłoną, która nie pozwala na zasysanie powietrza i tworzenie wiru. Gdy opad jest intensywny, rury wypełniają się wodą całkowicie, a różnica wysokości między dachem a miejscem zrzutu powoduje powstanie podciśnienia. Woda jest wtedy niejako zasysana z dachu z dużą prędkością. Dzięki temu:

  • przewody zbiorcze prowadzi się pod stropem bez spadku,
  • średnice rur są mniejsze niż w systemie grawitacyjnym przy tej samej wydajności,
  • jeden pion obsługuje dużą powierzchnię dachu, więc pionów jest znacznie mniej,
  • przewody pod posadzką można ograniczyć do minimum, co upraszcza budowę hali.

Warunkiem działania jest dokładne obliczenie hydrauliczne całej instalacji. Każdy odcinek ma określoną średnicę i długość, tak żeby straty ciśnienia na drodze od każdego wpustu były zrównoważone. Zmiana trasy na budowie bez ponownego przeliczenia potrafi sprawić, że system nie osiągnie pełnego wypełnienia i będzie działał jak zwykły, za mały system grawitacyjny. Do tego dochodzi obowiązkowe odwodnienie awaryjne, czyli przelewy lub osobne wpusty, które odprowadzą wodę, gdy instalacja zostanie zablokowana liśćmi lub śniegiem.

Dlaczego właśnie PEHD i zgrzewanie

Rury w systemie podciśnieniowym przenoszą zarówno nadciśnienie przy zrzucie, jak i podciśnienie w przewodach pod dachem, a przepływ jest szybki i potrafi wywoływać drgania. Połączenia wciskane na uszczelkę, typowe dla kanalizacji z PVC czy PP, mogłyby się rozszczelnić lub zostać zassane. Polietylen wysokiej gęstości łączy się natomiast zgrzewaniem doczołowym albo mufami elektrooporowymi, a połączenie zgrzewane jest równie wytrzymałe jak sama rura. Cała instalacja staje się jednolitym przewodem bez uszczelek.

PEHD jest odporny na uderzenia i niskie temperatury, dobrze znosi wodę z zanieczyszczeniami z dachu i nie koroduje. Ma jednak dużą rozszerzalność cieplną, orientacyjnie około 0,2 mm na metr przy zmianie temperatury o jeden stopień. Dlatego przewody pod stropem montuje się w systemie mocowań z szyną prowadzącą, który przejmuje siły wynikające z wydłużeń. Kolana, trójniki, redukcje i odgałęzienia muszą pochodzić z tego samego systemu co rury i mieć zgodne średnice oraz grubości ścianek. Przykładowe kształtki pehd (onninen.pl/produkty/Sieci-wodno-kanalizacyjne-i-gazowe/Zagospodarowanie-wody-deszczowej/Podcisnieniowe-odwodnienie-powierzchni-plaskich/System-Geberit-Pluvia/Ksztaltki-HDPE/strona:1) do takich instalacji mają oznaczone średnice zewnętrzne i są przystosowane do obu metod zgrzewania.

Tak wymagające instalacje projektuje się w programie obliczeniowym producenta i wykonuje według jego wytycznych, a montaż powierza ekipom przeszkolonym w danym systemie. Inwestorzy, którzy szukają wykonawcy hasłem geberit pluvia firma monterska (onninen.pl/produkty/Sieci-wodno-kanalizacyjne-i-gazowe/Zagospodarowanie-wody-deszczowej/Podcisnieniowe-odwodnienie-powierzchni-plaskich/System-Geberit-Pluvia/strona:6), powinni pytać o doświadczenie w zgrzewaniu PEHD, o to, kto wykonuje obliczenia hydrauliczne, oraz o dokumentację powykonawczą z rozmieszczeniem wpustów i przelewów awaryjnych. Przy odbiorze sprawdza się szczelność, zgodność trasy z projektem i poprawność mocowań.

Taras i balkon odwadnia się inaczej

Na tarasie domu jednorodzinnego czy na balkonie ilość wody jest niewielka, a odległość do rury spustowej krótka. Podciśnieniowy system nie miałby tu sensu, bo nie osiągnąłby pełnego wypełnienia rur. Wystarczy odwodnienie grawitacyjne, w którym kluczowy jest wpust i jego połączenie z hydroizolacją. Najczęstsze przyczyny przecieków na tarasach nie wynikają ze zbyt małego wpustu, lecz ze złego wklejenia go w warstwę izolacji przeciwwodnej.

Dobry wpust tarasowy (onninen.pl/produkty/Sieci-wodno-kanalizacyjne-i-gazowe/Zagospodarowanie-wody-deszczowej/Wpusty-tarasowe-i-balkonowe) dobiera się do układu warstw tarasu. Przy wyborze warto zwrócić uwagę na kilka cech:

  1. kołnierz lub mankiet do wklejenia w hydroizolację, zgodny z rodzajem stosowanej izolacji, papy, membrany lub izolacji podpłytkowej,
  2. możliwość odwodnienia dwóch poziomów, czyli zarówno nawierzchni, jak i warstwy izolacji pod płytkami lub żwirem, co jest ważne przy tarasach nad pomieszczeniami,
  3. regulację wysokości nasady, która pozwala dopasować kratkę do grubości posadzki,
  4. wylot pionowy lub boczny odpowiedni do miejsca, w którym biegnie rura odpływowa,
  5. zamknięcie zapachowe, gdy wpust łączy się z kanalizacją w budynku, oraz ewentualną grzałkę przy wylocie narażonym na zamarzanie.

Nawierzchnia tarasu powinna mieć spadek w kierunku wpustu, zwykle około 1,5-2 procent, a sam wpust musi być dostępny do czyszczenia. Liście i piasek zatykają sitko szybciej, niż się wydaje, a zastoiny wody przy krawędzi drzwi balkonowych zimą zamarzają i niszczą fugi. Warto też pamiętać o przelewie awaryjnym w attyce lub balustradzie, który przejmie wodę, gdy wpust zostanie zablokowany.

Najczęstsze pytania

Czy odwodnienie podciśnieniowe można zastosować w domu jednorodzinnym?

Zwykle nie ma to uzasadnienia, bo mała powierzchnia dachu nie zapewnia pełnego wypełnienia rur. Systemy podciśnieniowe projektuje się przede wszystkim dla dachów o dużej powierzchni.

Czy rury PEHD z systemu podciśnieniowego można łączyć z rurami PVC?

Na odcinku podciśnieniowym nie, cała instalacja musi być z jednego systemu. Przejście na kanalizację grawitacyjną wykonuje się dopiero za odcinkiem rozprężnym, zgodnie z projektem.

Jak często czyścić wpusty dachowe i tarasowe?

Przynajmniej dwa razy w roku, wiosną i jesienią, oraz po silnych wichurach. Przy drzewach w pobliżu budynku przeglądy wykonuje się częściej.

Przeczytaj także